Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ekseninde savunma ve bütçe politikaları üzerinden yürütülen gerilim, yepyeni ve çok radikal bir boyuta taşındı. ABD Başkanı Donald Trump’ın uzun süredir müttefik ülkelere yönelik "Gayrisafi Yurt İçi Hasılanızın (GSYH) en az %2’sini savunmaya ayırın" çağrılarının Avrupa kanadında tam karşılık bulmaması, Washington yönetimini nihayet eyleme geçirdi. Global arenada "ABD, NATO’dan tamamen ayrılır mı?" spekülasyonları sürerken, Alman basınının saygın mecralarından Der Spiegel dergisi, Brüksel'deki ittifak koridorlarını sarsacak çok çarpıcı iddialar ortaya attı.
Gizli Toplantıda Şok Dalgası: Kesintilerin Boyutu Beklentilerin Çok Üzerinde
Sızan bilgilere göre, geçen hafta Brüksel’deki NATO karargâhında dışarıya kapalı, son derece gizli bir zirve gerçekleştirildi. Toplantıda söz alan üst düzey bir Pentagon yetkilisi, Trump yönetiminin NATO bütçesinde ve askerî operasyonel destek planlarında yapacağı devasa kesintilerin detaylarını Avrupalı müttefiklerin önüne koydu. Projeksiyonların ve kesinti oranlarının büyüklüğü karşısında Avrupalı yetkililerin adeta şaşkına döndüğü ve derin bir şok yaşadığı öne sürüldü.
Stratejik Destekler Çekiliyor: İHA, Savaş Uçağı ve Donanmada Büyük Azalma
Askerî kaynakların aktardığına göre, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in temsilcisi Alexander Velez-Green, müttefik delegasyonlarına net uyarılarda bulundu. Washington’ın artık NATO’ya çok daha az mali fon aktaracağını ve lojistik/ekipman desteğini kademeli olarak aşağı çekeceğini ilan eden yetkili, kesintiye uğrayacak kritik savunma unsurlarını şu şekilde sıraladı:
Hava Gücü: İttifak kapsamında konuşlandırılabilir durumdaki insansız hava araçlarının (İHA), jetlerin ve savaş uçaklarının sayısı ciddi oranda azaltılacak.
Lojistik ve Operasyon: Kritik askerî harekatların can damarı olan havada yakıt ikmali yapan tanker uçakların desteği minimize edilecek.
Deniz Kuvvetleri: Savaş gemileri başta olmak üzere ABD'nin bölgedeki deniz gücü ve yüzer unsurlarının sayısında büyük bir tenkisata gidilecek.
"Kendi Savunmanızda Birincil Sorumlu Artık Sizsiniz"
Yayınlanan haberde dikkat çeken bir diğer hayati detay ise nükleer şemsiye başlığı oldu. Washington yönetimi, her ne kadar Avrupa kıtasındaki nükleer caydırıcılık taahhütlerini ve bu konudaki koruyucu gücünü mevcut kontratlar dahilinde sürdüreceğini beyan etse de, konvansiyonel savunma alanında köklü bir strateji değişikliğine gittiğini gizlemedi.
ABD kanadı, Avrupa ülkelerinin kendi topraklarını koruma ve savunma noktasında artık "birincil ve yegane" sorumluluğu üstlenmesinin mecburi bir safha haline geldiğini sert bir dille müttefiklerine iletti. Bu hamlenin, Avrupa başkentlerinde savunma bütçelerini apar topar artırma yarışını tetiklemesi ve transatlantik ilişkilerinde yeni bir dönemi başlatması bekleniyor.