Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından market ve gıda işletmelerini yakından ilgilendiren yeni bir düzenleme hayata geçirildi. Yeni uygulamayla birlikte “tavsiye edilen tüketim tarihi” geçen ancak insan sağlığı açısından risk taşımayan bazı ürünler, marketlerde ayrı reyonlarda satışa sunulabilecek.
Bakanlık tarafından yayımlanan talimatta, tüketicinin açık şekilde bilgilendirilmesi ve ürünlerin diğer gıdalardan net biçimde ayrılması zorunlu hale getirildi.
Düzenleme özellikle zincir marketler ve büyük gıda işletmeleri için yeni bir dönemin kapısını araladı.
Hangi Ürünler Satılabilecek?
Yeni uygulama kapsamında yalnızca:
- Tavsiye edilen tüketim tarihi geçen
- Sağlık açısından risk taşımayan
- Ambalaj bütünlüğü bozulmamış
- Tat, koku ve görünüşünde problem bulunmayan
ürünlerin satışına izin verilecek.
Bakanlık açıklamasında her tarihi geçen ürünün otomatik olarak sağlıksız kabul edilmeyeceği vurgulandı.
Özellikle kuru gıda, paketli ürünler ve raf ömrü uzun ürünlerde bu uygulamanın daha yaygın kullanılabileceği değerlendiriliyor.
Son Tüketim Tarihi Geçen Ürünlere Ceza Var
Düzenlemede en kritik başlıklardan biri ise “son tüketim tarihi” geçen ürünler oldu.
Bakanlık talimatına göre:
- Son tüketim tarihi geçmiş ürünlerin satışta bulunması halinde
- İşletmelere idari para cezası uygulanacak.
Ayrıca:
- Bozulmuş
- Kokuşmuş
- Ambalajı zarar görmüş
ürünlere el konulabileceği belirtildi.
Gerekli durumlarda ürünlerin kamuya geçirilmesine karar verilebileceği ifade edildi.
Ürünler Ayrı Reyonda Satılacak
Yeni sistem kapsamında marketlerde özel alanlar oluşturulacak.
Bu kapsamda:
- Tavsiye edilen tüketim tarihi geçen ürünler
- Diğer gıdalardan ayrılacak
- Tüketiciyi bilgilendiren açıklamalar kullanılacak
ve ürünler yalnızca özel reyonlarda satışa sunulacak.
Böylece tüketicinin ürünü bilinçli şekilde satın almasının hedeflendiği belirtiliyor.
Denetimler Sıkılaşacak
Tarım ve Orman Bakanlığı, yeni dönemde resmi denetimlerin artırılacağını da açıkladı.
Denetimlerde:
- Şüpheli ürünlerden numune alınabilecek
- Laboratuvar incelemeleri yapılabilecek
- Mevzuata aykırı satış tespit edilirse yaptırım uygulanacak
ifadelerine yer verildi.
Sorumluluğun tamamen gıda işletmecilerine ait olduğu da özellikle vurgulandı.
Tüketiciler Nelere Dikkat Etmeli?
Uzmanlar vatandaşların alışveriş sırasında:
- “Son tüketim tarihi”
- “Tavsiye edilen tüketim tarihi”
arasındaki farkı dikkatle incelemesi gerektiğini belirtiyor.
Özellikle:
- Et
- Süt
- Tavuk
- Balık gibi hızlı bozulan ürünlerde
son tüketim tarihinin kritik olduğu ifade ediliyor.
Tavsiye edilen tüketim tarihinin ise ürün kalitesiyle ilgili olduğu, her zaman sağlık riski anlamına gelmediği belirtiliyor.
Gıda İsrafını Azaltma Hedefi
Yeni düzenlemenin temel amaçlarından birinin de gıda israfını azaltmak olduğu ifade ediliyor.
Uzmanlara göre:
- Kullanılabilir durumdaki ürünlerin çöpe gitmesi
- Ekonomik kayıp oluşturuyor
- Gıda kaynaklarının verimsiz kullanılmasına neden oluyor.
Bu nedenle Avrupa’daki benzer uygulamalara paralel şekilde Türkiye’de de kontrollü satış modeline geçildiği değerlendiriliyor.