Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi kapsamında emekli olan milyonlarca vatandaşı ilgilendiren yeni bir iddia gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Uzmanı Mehmet Akif Cenkci, özellikle 18 yaşından önce yapılan bazı sigorta girişlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yeniden değerlendirilebileceğini öne sürdü.
Uzmanın açıklamalarına göre, incelemeler özellikle çocuk yaşta aile işletmelerinde sigortalı gösterilen ancak fiili çalışma şartını taşımadığı iddia edilen dosyalar üzerinde yoğunlaşabilir.
İddia Hangi Sigortalıları Kapsıyor?
Mehmet Akif Cenkci'nin değerlendirmesine göre, özellikle anne veya babaya ait şahıs işletmelerinde 18 yaşından önce sigortalı gösterilen kişilerin kayıtları inceleme konusu olabiliyor.
Sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında sigortalılık hakkının doğabilmesi için fiili çalışmanın bulunması gerekiyor. Denetimlerde gerçek bir hizmet ilişkisinin bulunmadığının tespit edilmesi halinde, ilgili sigortalılık süreleri geçersiz sayılabiliyor.
Prim Günleri İptal Edilebilir mi?
Uzmanın aktardığı bilgilere göre, SGK tarafından yapılacak olası incelemelerde "sahte sigortalılık" veya fiili çalışmanın bulunmadığı yönünde karar verilmesi halinde, söz konusu dönemlere ait prim günleri iptal edilebiliyor.
Böyle bir durumda;
- Emeklilik için gerekli prim gün sayısı eksik hale gelebilir.
- Prim şartının kaybedilmesi halinde emeklilik hakkı yeniden değerlendirilebilir.
- Mevzuat kapsamında yersiz ödeme tespit edilmesi halinde SGK'nın ilgili işlemleri uygulama yetkisi bulunuyor.
Her dosya ise kendi özel şartları çerçevesinde ayrı ayrı inceleniyor.
Fiili Çalışmanın İspatı Önem Taşıyor
Uzmanlar, geçmişte aile işletmelerinde sigortalı olarak çalışmış kişilerin, gerçekten çalıştıklarını gösteren bilgi ve belgelerin önem taşıdığına dikkat çekiyor.
SGK denetimleri sırasında iş yerindeki çalışma düzeni, bordro kayıtları, ücret ödemeleri ve diğer deliller birlikte değerlendirilerek karar veriliyor.
SGK'dan Genel Bir Açıklama Yapıldı mı?
Mevcut durumda SGK tarafından EYT kapsamında emekli olan tüm vatandaşların dosyalarının toplu şekilde yeniden incelendiğine veya emekliliklerin iptal edileceğine ilişkin resmi bir açıklama bulunmuyor.
Uzmanların değerlendirmeleri, sosyal güvenlik mevzuatında yer alan denetim ve sahte sigortalılık hükümlerine dayanıyor. Olası incelemeler, yalnızca şüpheli görülen dosyalar üzerinden ve bireysel değerlendirme esasına göre yürütülüyor.
Bu nedenle, 18 yaş öncesi sigortalılık kaydı bulunan vatandaşların yalnızca iddialar üzerinden endişeye kapılmak yerine, resmi kurumların açıklamalarını takip etmeleri ve gerekli görülmesi halinde SGK'dan bilgi almaları öneriliyor.