Emeklilik sisteminde uzun süredir tartışılan sorunlar yeniden gündeme taşındı. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, geçmiş seçim dönemlerinde sosyal güvenlik alanında yapılan düzenlemelere dikkat çekerek 2027'nin emeklilik reformlarının daha yoğun tartışılacağı bir yıl olabileceğini değerlendirdi.
Erdursun, Dünya gazetesindeki değerlendirmesinde düşük emekli aylıklarından kademeli emekliliğe kadar milyonlarca kişiyi ilgilendiren sekiz dosyaya dikkat çekti. Bunların yürürlüğe girmiş düzenlemeler değil, çözüm bekleyen sosyal güvenlik başlıkları olduğu önem taşıyor.
2027’de Emeklilik Sisteminde Hangi Düzenlemeler Gündeme Gelebilir?
Özgür Erdursun’a göre 2027'ye doğru sosyal güvenlik gündeminde 8 temel başlığın öne çıkması bekleniyor. Bunlar arasında emekli maaşı hesaplama sisteminin değiştirilmesi, kademeli emeklilik ve Bağ-Kur prim gününün düşürülmesi bulunuyor.
Gündeme gelmesi beklenen başlıklar şu şekilde:
- Emekli aylıklarının yeniden hesaplanması ve intibak
- Kademeli emeklilik düzenlemesi
- Bağ-Kur prim gün şartının düşürülmesi
- Bağ-Kur tescil mağduriyetlerinin giderilmesi
- Staj ve çıraklık sigortası talepleri
- Memurların 3600 ek gösterge ve 2008 öncesi-sonrası sorunları
- Engelli bireylerin emeklilik sistemine yönelik talepleri
- Vergi ve SGK borçlarının yapılandırılması
Bu başlıkların kapsamının değişebilmesi için yasal düzenleme yapılması gerekiyor.
Emekli Maaşı Hesaplama Sistemi Değişecek mi?
Erdursun, emeklilerin temel probleminin yalnızca en düşük emekli aylığı olmadığını, aylık hesaplama sisteminin yeniden ele alınması gerektiğini belirtiyor. Henüz kesinleşmiş yeni bir emekli maaşı hesaplama formülü bulunmuyor.
Uzun süre çalışan ve yüksek prim ödeyenlerle düşük prim üzerinden aylık bağlananlar arasındaki maaş farkının azalması eleştirilerin merkezinde bulunuyor. Erdursun, çözüm için intibak ve aylık bağlama sisteminin birlikte değerlendirilmesi gerektiği görüşünde.
Kademeli Emeklilik Kimleri Kapsayabilir?
Kademeli emeklilik talebi özellikle 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olan çalışanları ilgilendiriyor. Talep, sigorta başlangıç tarihine göre yaş şartının kademeli olarak belirlenmesine dayanıyor.
EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesindeki sigorta girişlerinde yaş şartının kaldırılması, sonraki tarihlerde işe başlayanların koşullarını yeniden tartışmaya açmıştı.
Bağ-Kur Prim Şartı 7200 Güne Düşecek mi?
Bağ-Kur kapsamında erkeklerde 9 bin gün olan prim şartının 7 bin 200 güne indirilmesi uzun süredir gündemde. Erdursun ayrıca kadınlarda 7 bin 200 günlük şartın 5 bin 400 güne indirilmesi talebine dikkat çekiyor.
Bağ-Kur'da bir diğer başlık ise geçmişte vergi veya oda kaydı bulunmasına rağmen zamanında tescil yapılmadığı için hizmet süresi kazanamayanların durumu.
Ancak 2027 için açıklanmış kesin bir reform takvimi bulunmuyor. Erdursun'un değerlendirmeleri, seçim gündeminin yoğunlaşmasıyla bu taleplerin siyasi gündemde daha fazla yer bulabileceği öngörüsüne dayanıyor.