Tüketicilerin mutfak masraflarını doğrudan etkileyen gıda fiyatlarındaki dengesizlik Türkiye Ziraat Odaları Birliği tarafından hazırlanan nisan ayı raporuyla tüm çıplaklığıyla gözler önüne serildi. Yapılan son piyasa araştırmaları üretici maliyetleri ile perakende satış fiyatları arasında devasa bir uçurum oluştuğunu gösteriyor. Hazırlanan resmi verilere göre tarladan toplanan 40 farklı tarım ürününün 18 tanesinde tüketiciye ulaşana kadar katlanarak artan fiyat farkları tespit edildi. Özellikle günlük tüketilen taze sebze ve meyvelerdeki akılalmaz kar marjları vatandaşın alım gücünü derinden sarsmaya devam ediyor.
Elma ve Havuç Fiyatlarında İnanılmaz Uçurum
Yayımlanan nisan raporunun en çarpıcı detaylarını elma ve havuç gibi temel ürünlerdeki rekor fiyat makası oluşturuyor. Dalından oldukça uygun maliyetlerle koparılan ürünler lojistik depo ve aracı kurum masrafları eklendikten sonra market reyonlarına çok yüksek rakamlarla giriş yapıyor. Raporun sayısal verileri incelendiğinde tarladan sofraya uzanan süreçteki fiyat değişimleri şu şekilde öne çıkıyor:
Tarlada 18 lira 75 kuruş olan elma perakende satış noktalarında 92 lira 58 kuruşa yükselerek yüzde 393 oranında rekor bir artış gösteriyor.
Üreticiden 11 lira bedelle çıkan havuç market raflarında 47 lira 29 kuruş seviyesine tırmanıyor.
Tarlada 17 lira 64 kuruşa satılan yeşil soğan tüketiciye 60 lira 91 kuruş etiketiyle sunuluyor.
Üretim fiyatı 23 lira 20 kuruş olan taze marul son aşamada 80 lira 8 kuruşa satılıyor.
İklim Koşulları ve Artan Girdi Maliyetleri Etkili
Tarım ürünlerindeki bu devasa fiyat dalgalanmalarının temelinde sadece aracılar değil aynı zamanda zorlaşan genel üretim şartları da büyük bir rol oynuyor. Tarım uzmanları elektrik gübre ve zirai ilaç gibi hayati önem taşıyan üretim maliyetlerindeki aralıksız artışların doğrudan pazar tezgahlarına yansıdığını belirtiyor. Bunun yanı sıra mevsim normallerinin dışındaki sert yağışlar ve ani hava değişimleri de ürün rekoltelerini düşürerek arz talep dengesini bozuyor. Aşırı yağışlar yüzünden depolarda çürüme tehlikesi atlatan kuru soğan ve patates gibi ürünlerin tarla çıkış fiyatları hızla yükselirken havaların yavaş yavaş ısınmasıyla birlikte hasadı kolaylaşan salatalık ve patlıcan gibi ürünlerde ise tüketiciyi nispeten sevindiren belirgin fiyat düşüşleri yaşanıyor.