Küresel borç miktarı 2026 yılının ilk çeyreğinde 353 trilyon dolara ulaşarak tarihi zirveyi gördü. Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) tarafından yayımlanan “Küresel Borç Monitörü” raporuna göre, borçlardaki artış özellikle kamu harcamaları kaynaklı olarak hız kazandı. Türkiye’de ise aynı dönemde borçların Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payında sınırlı değişimler dikkat çekti.
Türkiye özelinde açıklanan verilere göre, hane halkı borçlarının GSYH’ye oranı yüzde 10 seviyesinde sabit kaldı. Finansal olmayan şirketlerin borç oranı yüzde 37,7’ye gerilerken, kamu borçları yüzde 26,2’ye düştü. Buna karşılık finansal sektör borçlarında hafif artış yaşanarak oran yüzde 17,3’e yükseldi.
Küresel borç ne kadar oldu?
Rapora göre küresel borç tutarı, yılın ilk çeyreğinde yaklaşık 4,4 trilyon dolar artarak 353 trilyon dolara ulaştı. Bu artışla birlikte küresel borç üst üste beşinci çeyrekte de yükselerek yeni bir rekor kırdı.
Toplam borcun dağılımında:
- Hane halkı borçları: 65,1 trilyon dolar
- Finansal olmayan şirket borçları: 101,8 trilyon dolar
- Kamu borçları: 108,5 trilyon dolar
- Finansal sektör borçları: 77,3 trilyon dolar
Küresel borcun GSYH’ye oranı ise yüzde 305 olarak hesaplandı.
Türkiye’de borç oranları nasıl değişti?
Türkiye’de borç göstergeleri incelendiğinde, genel olarak dengeli bir görünüm dikkat çekti. Hane halkı borç oranı değişmezken, şirket ve kamu borçlarında gerileme yaşandı.
Geçen yılın aynı dönemine kıyasla:
- Şirket borçları yüzde 38,5’ten yüzde 37,7’ye düştü
- Kamu borçları yüzde 27,2’den yüzde 26,2’ye geriledi
- Finansal sektör borçları yüzde 17,1’den yüzde 17,3’e yükseldi
Bu veriler, Türkiye’de borç yükünün kontrollü bir seyir izlediğine işaret etti.
Küresel borç artışı neden kaynaklanıyor?
Raporda, küresel borç artışının büyük ölçüde devlet harcamalarından kaynaklandığı belirtildi. Özellikle Çin ve ABD’de artan kamu borçlanmasının bu yükselişte belirleyici olduğu ifade edildi.
Ayrıca yaşlanan nüfus, savunma harcamalarındaki artış, enerji güvenliği ve teknolojik yatırımlar gibi yapısal faktörlerin orta ve uzun vadede borç seviyelerini yukarı yönlü etkilemeye devam edeceği vurgulandı.
Borçlanma maliyetleri artacak mı?
Raporda, özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin borçlanma maliyetleri üzerinde baskı oluşturabileceği belirtildi. Yüksek enerji ve gıda fiyatlarının enflasyonu artırarak ülkeleri daha fazla mali destek sağlamaya zorlayabileceği, bunun da bütçe açıklarını ve borçlanmayı artırabileceği ifade edildi.
Uzman değerlendirmelerine göre, enflasyon kısa vadede borç oranlarını sınırlı şekilde düşürse de kalıcı hale gelmesi durumunda borçlanma maliyetlerini artırma riski bulunuyor. Bu durumun özellikle gelişmekte olan ülkeler açısından daha belirgin etkiler yaratabileceği öngörülüyor.