Yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte sahillerde yeniden alevlenen "ücretli plaj" tartışmalarına son noktayı Türk yargısı koydu. "Burası özel işletme, para vermeden denize giremezsiniz" diyerek halkın kıyıları ücretsiz kullanım hakkını gasp eden tesis sahiplerini artık sadece para cezası değil, hapis cezası bekliyor.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, anayasal bir hak olan denize girme özgürlüğünü engelleyen işletmelere karşı tüm tatilcilerin emsal olarak kullanabileceği, ezber bozan bir karara imza attı.
Çeşme'deki Olay Fitili Ateşledi
Milyonlarca vatandaşa umut olan tarihi hukuki süreç, İzmir'in gözde tatil beldesi Çeşme'deki Altınkum Plajı'nda yaşandı.
Edinilen bilgiye göre; iki çocuğuyla birlikte halka açık plaja giden bir doktor, kumsala kendi havlusunu sererek oturmak istedi. Ancak bu sırada bölgeyi "şezlong alanına" çeviren özel bir beach club (plaj işletmesi) çalışanı, vatandaşa müdahale ederek onu o alandan zorla uzaklaştırmaya çalıştı. İşletme personelinin zorbalığına boyun eğmeyen duyarlı vatandaş, durumu derhal jandarma ekiplerine bildirerek yasal süreci başlattı.
"Burası Özel İşletme" Yalanına Ağır Fatura: 1 Yıl 8 Ay Hapis!
Vatandaşın şikayeti üzerine açılan davada yerel mahkeme, kıyı işgalcilerine unutamayacakları bir ders verdi. Mahkeme heyeti olayı basit bir tartışma olarak görmedi.
Vatandaşın denize girme ve sahilde bulunma özgürlüğünü kısıtlayan işletme personeli "Kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma" gibi son derece ağır bir suçtan 1 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme bununla da yetinmedi; çalışana "Vatandaşı oradan çıkarın" talimatını veren işletme yöneticisine de "suça azmettirmekten" aynı oranda (1 yıl 8 ay) hapis cezası kesti.
Yargıtay Noktayı Koydu: Denize Erişim Ücrete Bağlanamaz
Temyiz itirazları üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay Ceza Genel Kurulu, yerel mahkemenin verdiği bu hapis cezalarını hukuka son derece uygun bularak oy birliğiyle onadı.
Yargıtay kararının gerekçesinde, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 43. maddesi ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun esnetilemez kuralları hatırlatıldı. Tatilcilerin haklarını koruma altına alan o tarihi tespitler kayıtlara şu şekilde geçti:
Kıyılar Devletindir: Kıyılar doğrudan devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ve istisnasız tüm toplumun eşit yararlanmasına açıktır.
Geçiş Engellenemez: Deniz kıyılarının kamuya açık alan statüsünde olması sebebiyle, kişilerin bu alanlarda serbestçe dolaşım hakkı hiçbir gerekçeyle kısıtlanamaz.
Zorunlu Ücret İstenemez: Hiçbir gerçek kişi veya ticari şirket (tüzel kişi), kamuya açık bir sahili tel örgü, bariyer veya şezlonglarla kapatarak denize erişimi ücrete bağlayamaz.
Hukukçular, bu onama kararının ardından sahillerde vatandaşın önüne dikilip haksız yere giriş ücreti isteyen işletmecilerin "Hürriyeti tahdit (kısıtlama)" suçundan yargılanmalarının önünün tamamen açıldığını belirtiyor. Tatilciler, benzer bir zorbalıkla karşılaştıklarında doğrudan kolluk kuvvetlerine başvurarak bu Yargıtay kararını emsal gösterebilecek.