Bir milletin devleti yıkılır, yeniden kurulur. Ama dili yıkılırsa, o millet dağılır.

Bizim bildiğimiz Türkçeden başka ana dilimiz olmadı. Müslüman olduk diye dilimiz değişmedi. Çünkü Türk devlet geleneğinde: Türk Milleti Devletine Türkçe İsim Koymuş.

1. İslam’a Girişimizde Allah Böyle Takdir Etmiş Dilimizi Koruduk

Karahanlılar 940’larda İslam’ı kabul etti. Sarayda Arapça hutbe okunurken, halk arasında Yusuf Has Hacip Kutadgu Bilig’i Türkçe yazıyordu.

Kaşgarlı Mahmut 1072’de Divanü Lügat-it Türk’ü yazıp "Türkçenin sözlüğünü" Araplara öğretti. Öte yandan Araplar Müslüman olurken aynı isimleri vermeye devam ediyor. Biz aynı isimleri Müslüman olmanın bir parçası olarak, anlamını çoğu zaman bilmeden vermişiz.

Neden? Çünkü İslam’ı anlatmak için kendi dilimiz vardı.

"Allah birdir" dedik ama "Allah"ı da "Tanrı" diye aynı zamanda kullanmış. Sonra Türk Milleti gereklileri yapmış / anlama konusunda öncelikleri gerekeni tarih divanı yapar. İçerik özde değişen kelimeler değişti, tartışmaları, mana ve iskelet değişmedi.

2. Osmanlı’da "Türkçe Yasak" Fermanı Yoktur

İleri geri sözler edenlerden, elinde bir belge mi var diye soruyorum. Osmanlı’da devletin dili zaten Türkçeydi. Padişah fermanı "Buyurdum ki" diye başlardı. Kadı hükmünü Türkçe verirdi. Askere emir Türkçe giderdi.

Topkapı arşivleri binlerce Türkçe berat ve hükümle doludur.

Sarayda Farsça-Arapça kelime çoktu doğru. Ama bu "Türkçe yasak" demek değildi. Bu süslenmeydi.

Devletin omurgası, halkla konuşan dili hep Türkçe kaldı.

"Türkçe konuş" diye ferman çıkarmak, "nefes al" diye ferman çıkarmak gibi olurdu.

3. Türkiye Cumhuriyetin Anayasasına Yazdık

1923’te yeni bir devlet kurduk. Anayasa’nın 3. maddesine tek cümle koyduk:

"Türkiye Devleti’nin dili Türkçedir."

Bu cümle sadece gramer meselesi değildi. Beka meselesiydi.

Çünkü çok dilli imparatorluklar yıkılır. Tek dilli, tek yürekli devletler ayakta kalır.

Atatürk’ün yaptığı Türk Dil Kurumu, dil devrimi... süs değildi.

Benim Türkçemle konuşmayan bürokrat, milleti kucaklayıp hizmet etmeye iklim sağlıklı olarak bulmakta problem yaşamaya devletimiz çalışma iş yapamaz.

4. Dil elimize geldiğinde, Devlet dili belge olmuş

Bugün dünyanın her yerinde, farklı formata Türkçe konuşan 500 milyon insan var.

Hepsi farklı mezhepte, farklı devlette olabilir. Ama aynı kelimeyle dua edince birbirini anlıyor.

Çünkü devlet dediğin bina değil. Devlet dediğin dildir.

Bayrak değişir, sınır değişir, rejim değişir... ama "ana" dediğin kelime değişmezse millet yaşar.

Biz Müslüman olduk ama Arap olmadık. Modern olduk ama özümüzü satmadık.

Ben dil konusunda uzman değilim ama “Ferman da bizimdi, lisan da bizimdir.”

Devlet Türkçe’dir. Çünkü millet Türkçedir.

Dr. Abdullah BUKSUR
İnsan Hakları Eksperti