Azerbaycan'da ne oluyor? 21 Eylül 2026'da Bakanlar Kurulu bir karar yayınladı. Bu Kararı yazanlar "başörtüsü yasaktır" diyerek çözmeye yönelik adımlar attılar? Ortaya çıkan metin "Laiklik ilkesine aykırı ve okul formasını bozan kıyafet yasaktır." diyor.

Sevgili dostlar, Celilabad'da 12 yaşında kız çocuğu okul kapısından ağlayarak geri çevriliyor. Görüntü sosyal medyaya düşüyor. Azerbaycan halkını bir bütün olmak yerine ikiye bölünüyor.

Biz 2010'da da, 2011'de de gördüğümüz filme karşı yanlıştır demiştik. Azerbaycan konusunda, her sıkışıldığında aynı kaseti takılıyorlar.

Birincisi, Azerbaycan'ın derdi başörtüsünü örtmesi ya da açması değil.

Azerbaycan Karabağ'ı aldı, şimdi Zengezur'u açmaya çalışıyor. Enflasyon var, gençler işsiz, Rusya ile arası gergin. Tam bu sırada Meclis 7 Temmuz 2026'da 434-VIIQD sayılı kanunla eğitime "laiklik" ilkesini ekliyor. Sanki ülkenin en acil sorunu 5. sınıftaki kız çocuğunun başındaki örtüymüş gibi.

Sorunu çözmek yerine, kanunun açık olmaktan uzaklaştığını söyleyenler, uygulaması keyfi olur diyorlar.

“Ama tek tipin içinde milli kıyafete izin var, başörtüsüne yok.” diyorlar. Buna “Pedagoji Şurası” karar verecek diyorlar ama insanlar birbirini dinlemeyi terk etmiştir. Yani bir okulda müdür izin veriyor, yan okulda vermiyor. Hukuk böyle olmaz. İnsan hakları ve özgürlükleri ve hukuk net olur. Kız çocuğunun eğitim hakkı bir müdürün insafına bırakılmaz.

Biz soralım, bu kavga kime yarıyor?

Bakın, Azerbaycan halkının %96'sı Müslüman. Azerbaycan Devlet yapısında bu denge 30 yıldır gidiyor. Şimdi bu dengeyi bozarsan ne olur?

- Bir anda yüksek sesle İran "Bak Azerbaycan İslam'a düşman." diyebiliyor.

- Rusya diyor ki: "Bak Azerbaycan Türkiye gibi oluyor."

Ortada kalan kim? Bakü'deki, Gence'deki anne. Kızını okula gönderemeyen anne.

Biz bunu Türkiye'de yaşadık. Ülke en az 10 yıl kaybetti. Azerbaycan aynı hatayı yapmamalı.

Çözüm ne?

Çok basit. Dünya nasıl çözdü ise öyle. Çözemeyenler aynı dairenin içerisinden kafayı kaldırıp bakamazlar. İnsanlığın kabullerini bir kez daha yazalım:

1. Eğitim hakkı kutsaldır. Kız çocuğu başörtülü de olsa, başı açık da olsa okula girecek. Forma içinde, temiz, sade bir başörtüsü formayı bozmaz.

2. Devlet büyük, kucaklayıcı olmalı. Laiklik, dindarı dışlamak değildir. Laiklik, herkesin eğitim almasını sağlamaktır.

3. Azerbaycanlı Kardeşlerimiz, lütfen yapay gündemi bırakın, gerçek gündeme dönün, gündeminizde başörtüsü değil, Zengezur Koridoru, Kars-Tiflis-Bakü demiryolu, Gümrüklerde açılacak depolar olmasını alkışlarız.

Bir kız çocuğunu okuldan çevirerek hiçbir devlet güçlenmez. Güçlü devlet, o kız çocuğunu okutan, doktor, mühendis yapan devlettir.

Azerbaycan bizim canımız. Canımız acıyınca bizim de canımız yanıyor. Bu yanlıştan dönülmeli. Pedagoji Şurası değil, Milli Meclis bu işe net bir çözüm koymalı: Kızlar okula dönsün, yapay gündem bitsin.

Dr. Abdullah BUKSUR
İnsan Hakları Eksperti